Xin làm trái với thông lệ là được làm tổng kết về cái không hay, cái tiêu cực trước bởi lẽ nó... hơi nhiều và ấn tượng quá, hầu như che lấp mất vài tia hy vọng tích cực le lói. Chỉ cần lấy vài thông tin khách quan mới nhất 3 ngày trước khi hạ màn World Cup 2006 là cũng có thể từ đó rút ra mấy ghi nhận đáng thất vọng về giải đấu lớn nhất thế giới - trong mọi môn thể thao - kỳ này.

Khan hiếm nhân tố mới
Thông tin thứ nhất là bình luận của nhân vật uy tín nhất World Cup này - Beckenbauer - về danh sách 10 ứng cử viên Quả bóng vàng rằng không có tên tuổi nào mới. Quả đúng vậy, chẳng những không mới mà chiếm đa số và chiếm vị thế mạnh lại toàn "chỉ có ông già đi chiến đấu" mà dẫn đầu là Zidane. Trong lúc đó, những gương mặt mới hầu như chỉ đếm được trên đầu ngón tay như Messi, Robinho thì không được tạo nhiều cơ hội thể hiện... Mà bất cứ một hoạt động xã hội hoá nào - bóng đá nằm trong đó - không ẩn chứa, báo hiệu trong nó mầm mống của tương lai thì hoạt động đó đe doa bị đẩy lùi vào tụt hậu, lãng quên, thậm chí có thể đi tới chỗ bị thay thế mà thôi.

Dừng lại và thoái bộ
Mới ít cũ nhiều tất dễ rơi vào tình trạng giẫm chân tại chỗ hoặc thoái bộ. Thật không thể kể hết số đội gây thất vọng não nề cho người xem so với bao chờ đợi trông mong đặt vào họ - một phần từ khối lượng "nhiễu thông tin" trong thời đại quảng cáo tiếp thị lên ngôi trước giải - gồm một danh sách dài dằng dặc từ cả nhà ĐKVĐ Brazil đến 4 tân binh Châu Phi, Anh, Ukraina, Serbia & Montenegro, Ba Lan, Paraguay, Mỹ, Croatia, Nhật Bản, Hàn Quốc... Không có gương mặt mới nổi trội đã đành, còn chẳng giới thiệu được một nét mới nào vững chãi về mặt chiến thuật sáng tạo.

Tưởng rằng Van Basten mang tới một nét canh tân hiện đại hóa nào cho chiến thuật tổng lực "làn sóng màu da cam" song trên thực tế đó chỉ là một kiểu chủ thuyết đánh đòn phủ đầu "3 búa Trình Giảo Kim" rồi sau đó hết hơi rút về cầm cự tầm thường.

Khủng hoảng bàn thắng
Chính bản thân Chủ tịch FIFA, S.Blatter đã bày tỏ sự lo lắng trước con số bàn thắng ngày càng giảm dần gần tụt xuống kỷ lục... thấp nhất lịch sử World Cup, trung bình 2,27 bàn/trận gần bằng "điểm chết" 2,21 bàn/trận ở World Cup 1990 (đây là thông tin thứ 2). Cứ nhìn  2 đội vào chung kết thì rõ, một là vua phòng thủ xuất thân từ truyền thống catenaccio lừng danh, chuyên gia phản công ăn bàn giờ thứ 25 và một lão hóa nên sống nhờ ăn vào vốn kinh nghiệm lui về cố thủ bảo vệ tỷ số.

Ông Blatter hết sức lo lắng, sợ nếu cứ tiếp tục như thế thì trận đấu sẽ mất đi sức hấp dẫn từ đó, điều nguy hiểm nhất là khiến các nhà tài trợ quảng cáo than phiền dọa rút lui hoặc chí ít cũng giảm giá! Ông nóng lòng đặt câu hỏi tại sao như thế?   

Khủng hoảng trọng tài
Hỏi tức là trả lời: Tất cả một phần là từ cuộc "cách mạng trọng tài" của FIFA đấy! Cuộc cải cách mà trước giải, ông Blatter đã không tiếc lời ca ngợi đủ thứ nhưng đến khi vào giải mới bể ra không biết bao nhiêu vụ thổi ẩu, thổi oan. Bởi vậy mới sinh ra thông tin thứ 3: Lần đầu tiên có một trọng tài ôm thổi cả trận khai mạc lẫn trận chung kết! Bởi... hết trọng tài (khá) rồi! Chính kiểu "trọng tài 16 thẻ" và "trọng tài 3 thẻ" (phạt một cầu thủ) đã góp phần làm giảm chất lượng trận đấu, làm nát trận đấu, gây ức chế tâm lý cho cầu thủ thì làm sao trận đấu hay, cho giải hay được?

Từ đó đưa đến một số tệ nạn trên sân ngày càng phát triển thêm những loại hình mới ngoài "đóng kịch" té ngã ăn đá phạt, nay còn trò giả đau nằm sân để đối thủ dừng tấn công, đá bóng ra ngoài biên và chạy lại "mách" trọng tài gây sức ép đòi phạt đối phương (vụ Cristanio "chơi" Rooney).

Đáng trách không hẳn là FIFA mà đáng trách là những người hâm mộ nào đã trông chờ, đặt kỳ vọng quá nhiều vào World Cup lần này. Mà khi người ta đã biết tự trách như thế thì ấy là một dấu hiệu báo động về sự ủng hộ của quần chúng đối với bất cứ một thể chế, tổ chức, thế lực nào kể cả FIFA từng tự hào "lớn hơn cả Liên Hợp Quốc". World Cup 2006 phải chăng đã là giọt nước làm tràn chiếc ly FIFA bảo thủ buộc phải tự mình "đổi mới hay là chết"?